Babil’in Yeni Yılı: Akitu Bayramı

Yazar: Serkan Alpkaya

Babil halkının “Yeni Yıl” töreni, akitu olarak bilinir. Akitu genellikle ilkbahar aylarında kutlanılmaktaydı. Akitu töreni on iki gün sürmektedir (21 Adar-1 Nisannu yani 21 Mart-1 Nisan). Bu kutlama tarihlerindeki zaman farklılığına karşın kutlamaların kökeni bi hayli eskiye dayanmaktadır. Sümer dönemine kadar uzandığı tespit edilen bu törenin yanı sıra akitu‘nun sistemli olması Akad’a kadar uzanmaktadır.

Akitu Bayramı’nın canlandırılması.

Bu tören esnasında Babil Yaratılış Destanı Enuma Eliş, Marduk tapınağında birkaç kez okunuyordu. Böylece destanda bahsi geçen Marduk ile Tiamat arasındaki savaş yeniden canlandırılıyordu. Destandaki bu mücadele, Marduk’un zaferi ile sonuçlanmıştır; Marduk, Tiamat’ın parçalara ayrılmış bedeninden evreni yaratmıştır ve Tiamat’ın yaratığı olan Kingu’nun kanından insan yaratılmıştır. Bu destanın, Yeni Yıl töreninde okunmasının sebebi ise, evrenin yaratılışını yeniden canlandırmak ve yüceltmektir.

Akitu Alayı, Kaynak: W. Andrae, Das wieder entstandene Assur, 1977

Akitu‘nun en ilginç geleneği ise kralın her festivalde aşağılanmaya çalışılmasıdır. Marduk’un temsilcisi olarak törende bulunan rahip, kralı ağlatmak için, kralın yüzüne tokat atardı. Babilliler, eğer kralın gözleri dolarsa, Marduk’un bir yıl daha kral olmasına onay verdiğine inanıyorlardı. Bazı tarihçiler, akitu töreninin kralın ilahi gücünü halk karşısında tazelemek için monarşi tarafından kullanılan bir oyun olarak görmektedir.

Akitu, Seleukos İmparatorluğu (MÖ 312 – 63) ve Roma İmparatorluğu dönemine kadar sürdü. Suriye kökenli olan Roma İmparatoru Elagabalus (MS d. 203 civarı–ö. 11 Mart 222), bu töreni İtalya’da bile gerçekleştirdi.

Bu tören günümüzde hala Yakındoğu coğrafyasında yaşatılmakta ve Newroz ya da Nevruz Bayramı olarak genelde 21 Mart tarihinde kutlanmaktadır.

Kaynak

Mircea Eliade, Ebedi Dönüş Mitosu, çev. Ümit Altuğ, İmge Yayınları, 1994.

https://m.bianet.org/bianet/azinliklar/129035-suryanilerin-akitu-bayrami-kutlu-olsun

http://www.ancient-origins.net/news-general-human-origins-religions/babylonian-akitu-festival-and-humbling-king-002128

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir