Fotoğraflarla Büyük Buhran’ın Hikayesi

Yazar: Jennifer Rosenberg

Çevirmen: Serkan Alpkaya

Büyük Buhran’ın bu fotoğraf koleksiyonu, acı çeken Amerikalıların hayatlarına göz atmamızı sağlıyor. Bu koleksiyon içinde, ekinleri mahveden ve birçok çiftçiyi kendi arazilerini bırakmaya zorlayan toz fırtınası fotoğrafları yer  almaktadır. Ayrıca işlerini veya çiftliklerini kaybetmiş ve bazı işler bulma umuduyla gezen göçmen işçiler de yer almaktadır. Bu fotoğrafların gösterdiği üzere 1930’larda hayat kolay değildi.


1. Migrant Mother / Göçmen Anne (1936)

Bu ünlü fotoğraf, Büyük Buhran’ın birçok kişiye getirdiği mutlak umutsuzluğun tasvirini yansıtıyor ve Buhran’ın bir simgesi haline geldi. Fotoğraftaki kadın, hayatını idame ettirmek için gerekli parayı kazanmaya çalışan, 1930’lu yıllarda Kaliforniya’da bezelye toplayan göçmen işçilerden sadece biriydi. 

Fotoğrafçı Dorothea Lange, yeni evlendiği eşi Paul Taylor ile birlikte Farm Security Administration (Çiftlik Güvenlik İdaresi) için Büyük Buhran’ın sıkıntılarını belgelemek için yola çıktı. Lange, göçmen işçilerin yaşamlarını ve zorluklarını belgeleyen beş yıl geçirdi (1935-1940) ve en sonunda uğraşıları için Guggenheim Bursu’nu kazandı. Daha az bilineni ise Lange, daha sonra İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon kökenli Amerikalılar’ın hapsedilmelerini fotoğraflamaya devam etti.


2. Dust Bowl

Birkaç yıl boyunca sıcak ve kuru hava, Büyük Ovalar[1] eyaletlerini harap eden toz fırtınaları yaşanmıştır ve bu dönem, “Dust Bowl” olarak bilinmeye başladı. Teksas, New Mexico, Colorado ve Kansas bölgelerini etkiledi. 1934’ten 1937 yılına kadar süren kuraklık boyunca, kara fırtınaları olarak bilinen şiddetli toz fırtınaları, nüfusun yüzde 60’ının daha iyi bir yaşam için kaçmalarına neden oldu. Birçoğu Pasifik Okyanusu’nun kıyısına yerleşti.


3. Satılık Çiftlikler

1930’larda Güneyli mahsullere saldıran kuralık, toz fırtınaları ve pamuk böcekleri, Güney’deki çiftlikleri yok etmek için birlikte çalıştılar. Tarım ve hayvan çiftliklerini  terk edenler Dust Bowl’ın dışındaki yerlerde de çiftçiler kendi sıkıntılarını paylaştı. Çiftçiler, satacak mahsulleri olmadan ne ailelerini besleyebilirlerdi ne de ipoteklerini ödeyebilirlerdi. Birçoğu toprağını satmaya ve başka bir yaşam şekli bulmaya zorlandı.

Genellikle bu haczin bir sonucuydu çünkü 1920’lerde refah içindeki çiftçi arazi veya makine almıştı ancak Buhran’a denk geldikten sonra ödemelere gücü yetmedi ve banka çiftlikleri haczetti. Büyük Buhran boyunca haciz edilen çiftliklerin sayısında çok büyük artış olmuştur.


4. Taşınırken: Yolda

Büyük Ovalar’daki Dust Bowl’ın ve Ortabatı eyaletlerinin çiftlik hacizlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan geniş göç, filmlerde ve kitaplarda dramatize edildi; böylece gelecek kuşaktaki birçok Amerikalı bu hikayeyi öğrendi. Bunlardan en ünlülerinden biri, Steinbeck’in “Gazap Üzümleri” romanıdır; Joad ailesinin hikayesini ve onların Büyük Buhran sırasında Oklahoma’daki Dust Bowl’dan Kaliforniya’ya uzanan uzun yolculuğu anlatmaktadır. 1939 yılında yayınlanan bu kitap, Amerikan Ulusal Kitap Ödülü ile Pulitzer Ödülü’nü kazandı ve 1940 yılında Henry Fonda’nın başrolünde oynadığı bir film haline getirildi. Kaliforniya’nın birçoğu, Büyük Buhran’ın yıkıcı etkisiyle boğuşuyordu; bu muhtaç insanların kitlesel akınını hoş karşılamadılar ve onlara küçük düşürücü isimlerle “Okies” ile “Arkies” (Oklahoma ve Arkansas’a ithafen) seslenmeye başladılar.


5. İşsiz

1929 yılında, Büyük Buhran’ın başlangıcını oluşturan borsanın çöküşünden önce, Amerika’daki işsizlik oranı yüzde 3.14’tür. 1933 yılında ise, yani Buhran’ın en derin noktasında, çalışabilecek nüfusun yüzde 24.75’i işsizdi. Başkan Franklin D. Roosevelt ve onun New Deal programı gibi ekonomiye iyileştirmeye yönelik önemli çabalarına rağmen gerçek değişim ancak İkinci Dünya Savaşı’yla başladı.


6. Bedava Yemek Kuyrukları ve Aşevleri

Pek çok insan işsiz olduğundan dolayı hayır kurumları, Büyük Buhran’ın çaresiz bıraktığı aç aileler için aşevleri açtı.


7. Sivil Koruma Birliği (Civilian Conservation Corps)

Sivil Koruma Birliği, Roosevelt’in New Deal programının bir parçasıydı. Mart 1933’te kurulan bu birliğin amacı, işsiz kimselere çalışma ve amaç edindirerek, çevresel korumayı desteklemektir. Birliğin mensupları, ağaç dikimi, kanal ve hendek kazısı, yaban hayvanları için barınak inşası, tarihi savaş alanlarının restoresi ve göl ile nehirleri balıklarla doldurma işleri yaptılar.


8. Marabanın Eşi ve Çocukları[2]

1930’lu yılların başında, Amerika’nın güneyinde yaşayan birçok kişi, maraba olarak bilinen kiracı çiftçilerdi. Bu aileler çok kötü koşullarda yaşıyorlar; toprakta çok çalışkanlar ancak çiftlikten çok cüzi bir pay alıyorlardı.

Marabalık, çoğu aileyi sürekli olarak borçlandıran kısır bir döngüydü ve bu yüzden Büyük Buhran başladığında özellikle daha kolay etkilendi.


9. İki Çocuk Arkansas’ta Bir Terasın Üzerinde Oturuyor

Marabalar, Büyük Bunalım’dan önce bile, çocuklarını yetiştirmek için yeterli para kazanmada sık sık zorlanıyorlardı. Büyük Bunalım başladığında, bu durum daha da kötüye gitti.

Bu dokunaklı fotoğraf, ailesi onları besleyebilmek için çaba sarf eden iki yalınayak çocuğu göstermektedir. Büyük Bunalım süresince birçok küçük çocuk hastalık veya yetersiz beslenme nedeniyle öldü.


10. Tek Odalı Okul Binası

Amerika’nın güneyinde, marabaların bazı çocukları belirli zamanlarda okula başlayabiliyorlardı ancak çoğu kez oraya erişmeleri için kilometrelerce yürümek zorundaydılar. Bu okullar küçüktü, tek bir öğretmeni olan bir odada her seviyeden ve yaştan çocukların olduğu tek odalı okullardı.


11. Bir Genç Kız Akşam Yemeği Hazırlıyor

Esas itibarıyla, maraba aileleri için eğitim lükstü. Evle ilgili yükümlülükler için yetişkinler ve hem evin içinde hem de tarlalarda ebeveynlerin yanında çalışan çocuklar gerekiyordu. Sadece basit bir elbise giyen ve ayağında ayakkabısı olmayan bu genç kız, ailesi için akşam yemeği hazırlıyor.


12. Yılbaşı Yemeği

Marabalar için Noel, çok sayıda dekorasyon, parlayan ışıklar, büyük ağaçlar veya muazzam yemekler anlamına gelmedi. Bu aile, yiyeceğe sahip olmanın mutluluğuyla sade bir yemeği birlikte paylaşıyor. Dikkat edin, bir yemek için hep birlikte oturmalarına yetecek sandalyelere ve geniş bir masaya sahip değiller.


 13. Oklahoma’daki Toz Fırtınası

Büyük Buhran sürecinde, güneydeki çiftçilerin hayatları büyük ölçüde değişti. On yıllarca süren aşırı tarımdan kaynaklı kuraklık ve erozyon, Büyük Ovaları tahrip eden devasa toz fırtınalarına yol açtı ve çiftlikleri yok etti.


14. Toz Fırtınasında Bir Adam Duruyor

Toz fırtınaları havayı doldurarak nefes almayı imkansız hale getirdi ve birkaç ürünün varlığını yok etti. Bu fırtınalar bölgeyi “Dust Bowl” haline getirdi.


15. Göçmen İşçi, Kaliforniya Otoyolunda Tek Başına Yürüyor

Çiftlikleri yok olunca, bazı erkekler kendilerine bir yerlerde bir şekilde iş bulma umuduyla tek başlarına yola çıktılar.

Bazıları şehirden şehre raylarda gezinirken, bazıları ise yapılması gereken çiftlik işleri olduğu umuduyla Kaliforniya’ya gitti.

Beraberlerinde sadece taşıyabilecekleri kadarını alarak, ailelerinin ihtiyaçlarını karşılamak için elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyorlardı -çoğu kez başarılı olamasalar da.


16. Evi Barkı Olmayan Toprak Kiracısı Çiftçi Ailesi Yolda Yürüyor

Bazı erkekler tek başına dışarıya çıkarken, bazıları da bütün aileleri ile birlikte çıkıyorlardı. Evleri ve işi olmayan bu aileler, yanlarına yalnızca taşıyabileceklerini alarak yola çıktılar ve kendilerine bir iş bulmanın ve de bir arada bulunmalarının yolunu bulmayı umuyorlardı.


17. Hıncahınç Dolu ve Hazır; Kaliforniya’ya Uzun Sürecek Bir Yolculuk

Bir arabaya sahip olabilecek kadar şanslı olanlar, arabalarına sığacak her şeyi yüklenerek, Batı’ya Kaliforniya’nın çiftliklerinde iş bulacakları umudundaydı.  Resimdeki kadın ve çocuk; yataklarla ve daha bir sürü şeyle tıka basa dolu olan araba ve römorkunun yanında oturuyorlar.


18. Arabalarında Yaşayan Göçmenler

İşe yaramayan çiftliklerini geride bırakan bu çiftçiler, artık göçmen ve baştan aşağı Kaliforniya’da iş arıyorlar. Arabalarının dışında yaşayan bu aile, yakında onların geçimini sağlayacak iş bulmayı umuyorlar.


19. Göçmen İşçiler İçin Geçici Konut

Bazı göçmen işçiler, Büyük Buhran sırasında geçici barınaklarını genişletebilmek için arabalarını kullandı.


20. Bakersfiel (Kaliforniya) yakınlarında Arkansas’ta Bulunan Gecekondu

Bazı göçmen işçiler karton, sac, ahşap artıkları, levhalar ve çerçöp olan başka öğelerle kendileri için daha “kalıcı” evler yaptılar.


21. Yaşadığı Yere Yaslanmış Ayakta Duran Göçmen İşçi

Geçici konutlar birçok farklı biçimde görünüyor. Bu göçmen işçi, uyurken onu doğa şartlarından korumaya yardımcı olmak için çoğunlukla çubuklardan yapılmış basit bir yapıya sahiptir.


22. Şu an Oklahoma’da Yaşayan Kaliforniyalı Göçmen İşçi, 18 Yaşında ve Anne.

Büyük Buhran sırasında Kaliforniya’da bir göçmen işçi olarak yaşamak oldukça zordu. Yeterli yiyecek yiyememek ve olası her iş için zorlu bir rekabet ortamı vardı. Aileler çocuklarını besleyebilmek için mücadele ediyorlardı.


23. Açık Hava Fırının Yanında Duran Küçük Bir Kız Çocuğu

Göçmen işçiler geçici barınaklarda yaşıyorlardı ve yemek pişirip orada da yıkanıyorlardı. Bu küçük kız, açık hava fırının yanında, kova ve diğer ev eşyalarının yanında duruyor.


24. Hooverville Manzarası

Bunlar gibi geçici konut yapılarının tahsisi genelde gecekondu mahallesi olarak anılır ancak Büyük Buhran sırasında başkan olan Herbert Hoover’dan sonra “Hoovervilles” lakabı verildi.


25. New York’taki Ekmek Kuyruğu

Büyük şehirler, Büyük Buhran’ın zorluklarına ve mücadelelerine alışık değildi. Birçok kişi işini kaybetti ve kendilerini veya  ailelerini besleyemeyecek olan insanlar, uzun süre boyunca ekmek kuyruklarında durdular. Yine de buradakiler şanslı insanlardı çünkü ekmekler özel hayır kurumları tarafından yönetilmekteydi ve işsizlerin hepsini beslemek için yeterli paraları veya malzemeleri yoktu.


26. New York Limanları’nda Yatan Adam

Bazen yorgun bir adam, ev veya iş ihtimali dışında, uzanıp ileride neler olacağına kafa yorabilir.

Birçoğu için Büyük Buhran, İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcı olmasından kaynaklanan ve savaşı ortaya çıkartan, on yıllık bir zorluk dönemiydi.


 

[1] Büyük Ovalar ya da Büyük Düzlükler Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada toprakları üzerinde, Rocky Dağları’nın doğusu boyunca uzanan geniş bir bozkır alandır. (ç.n)

[2] Yazının orijinalindeki kelime “sharecropper” anlamı ise “toprak parasını ürünüyle ödeyen kişi”dir. Türkçe karşılığı en uygun bulduğumuz kelime “maraba” olmuştur. (ç.n)

Düzenleyen: Arman Tekin

Yazının Orijinali İçin:

https://www.thoughtco.com/great-depression-pictures-1779916

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir