Kraliçe Himiko

Yazar: Mark Cartwright

Çevirmen: Büşra Erturan

Pimiko veya Pimiku (183? – 248 MS) olarak da bilinen Kraliçe Himiko, antik Japonya’da Hsieh-ma-t’ai ya da Yamatai, daha sonra ise Yamato olarak bilinecek bölgenin MS 3. yüzyılda hükümdarıydı. Çin tarafından bütün Japonya’nın, diğer bir deyişle Wa’nın hükümdarı olarak addedildi. Elindeki devlet gücüyle, egemen olan Wei hanedanlığıyla karşılıklı diplomasi içinde oldu. Kısmen efsanevi bir figür olan Himiko, ilginç bir şekilde Japon tarihi kayıtlarında yoktur fakat Çin tarihi kayıtlarında kısaca geçer. Öyle ki kraliçenin bir şaman olduğu, evlenmediği ve 1000 kadının ona hizmet ettiği bir kalede yaşadığı biliniyor.

Kraliçe Himiko’nun modern bir sanatçı tarafından çizimi.
Kaynak: Xapaga tocnxnpo (wikipedia).
 Creative Commons: Attribution-ShareAlike

Yamatai

Arkaik Japoncada Himiko’nun ismi, Güneşin Çocuğu ya da Güneşin Kızı anlamına gelir ve muhtemelen bu, Şinto güneş tanrıçası Amaterasu’ya dayanan kutsal soyunu ima eder. Tıpkı daha sonra bütün Japon hükümdarların bu soydan gelmiş olarak tanımlanacağı gibi. Bilim insanları Kraliçe Himiko’nun devleti Hsieh-ma-tai/Yamatai’nin kesin konumu hakkında aynı görüşte değiller. Azınlık bir kesim, burayı kuzey Kyushu’da konumlandırıyor fakat çoğunluk, en yakın aday olarak Nara bölgesini dikkate alıyor. MS 3. yüzyılda Japonya’da, Himiko’nun saltanatı sırasında, adalar boyunca yayılan yaklaşık 100 krallık bulunuyordu. Görünüşe göre Himiko’nun devleti bunların arasındaki en güçlüsüydü ve dönemin Çin devletinin aslında onu bütün Japonya’nın hükümdarı kabul ettiğine bakılırsa, 30 ayrı eyaleti serbest bir federasyon gibi idare etmiş olabilir.

Tarihi Kaynaklar

Kraliçe Himiko’nun kadın şaman ya da kadın başrahip rolünde olması, erken Doğu Asya kültürü hükümdarları açısından sıra dışı bir uygulama değildi. Bu durumdan, MS 297’de yazılan Çin tarih kitabı Wei Chih’te (Wei Krallığı’nın Tarihi) de kısaca bahsedilmektedir. Kitapta Himiko’nun, “büyü ve sihirle uğraştığı, insanları büyülediği” söylenmektedir (Henshall, 152). MS 712’de derlenen Kojiki[1] (Eski Olayların Kayıtları) ve MS 720’de derlenen Nihon Shoki (Japon Kronikleri ve diğer ismiyle Nihongi) gibi Japon Hanedanı tarihçelerinde Kraliçe Himiko’dan adıyla bahsedilmemektedir. Nihon Shoki’de kraliçenin (isimlendirilmemiş olmasına rağmen) 238 yılında Wei Krallığı’na armağan taşıyan elçiler gönderdiği kaydı bulunmaktadır:

“Ching-ch’u’nun üçüncü yılının altıncı ayında (MS 238), İmparator Ming Ti’nin saltanatı sırasında, Wa’nın kraliçesi; asilzade Nashonmi ve diğerini gönderdi. Onlar da vilayeti ziyaret ettiler ve imparatorun sarayına doğru devam edip hediyelerini takdim etmek istediler. Vali Teng Hsia, onlara başkente kadar eşlik edecek bir yetkili ayarladı.” (Keene, 72).

Bu elçilik mevzusunun ardından Çinliler Himiko’ya “Wa’nın Kraliçesi, Wei’nin Dostu” şeref unvanını ve altın bir mührü bahşettiler. Kraliçenin, kaliteli kıyafetler ve bölgenin büyük hegemonyasına verdiği köleleri içeren hediyelerine karşılık ona başka hediyeler de verildi. Bunların arasında, boncuklar, 100 bronz ayna ve kılıçlar vardı. Bu parçaların bazıları Japon imparatorluk hazinesinin parçası haline gelmiş olabilir. Himiko, MS 234 ve 247’de Çin’e iki elçi daha gönderdi. Bütün bu iyi ilişkilere rağmen, iki devlet arasında MS 7. yüzyılda Sui Hanedanlığı’na kadar başka temas gerçekleşmeyecekti.


Çin’in Üç Krallık Dönemi ve MS 229 yılında Xianbei’nin yükselişi.
Kaynak: Stone Chen
 Creative Commons: Attribution-NonCommercial-ShareAlike

Biyografik Detaylar

Wei Chih’e göre, Kraliçe Himiko savaş ve ayaklanmalarla dolu 70 ya da 80 yıllık çalkantılı bir dönemden sonra kendi insanları tarafından seçilmişti. Huzurlu bir saltanatı olsa da kraliçenin hiç evlenmediği ve dışarıdan 100 adam tarafından korunan kudretli, kuleli bir kalede münzevi gibi yaşadığı söylenmektedir. İçeride ise kraliyete hizmet eden 1,000 kadın hizmetçi vardı. Himiko’nun ona yemek servisi yapan ve kendi krallığıyla ve diğer devletlerle olan temasını sağlayan bir erkek görevlisi vardı. Ayrıca kendisini şamanizme adarken devlet işlerini küçük erkek kardeşine bırakmış ya da en azından devlet işlerini onunla paylaşmıştır.

Belki de bu inzivanın romantik tasviri ve politikayı erkek kardeşine bırakması yazarın önyargısının sonucu olabilir. Japon hükümdarlarının elçileri ağırlamaması olağan bir şeydi.  Örneğin; bu, Çinli ziyaretçilerin inzivaya çekilmiş hükümdar algısına sebep olacaktı. Daha sonra ise erkek yazarlar Japon tahtında sadece erkek egemen bir soy sırası kurmaya hevesliydiler.

Himiko MS 248’de öldüğünde söylenene göre 100 pace ölçüsünde (150 metreye eş) bir mezara defnedildi ve 100 köle onun şerefine kurban edildi. Ölümüyle birlikte Japonya Yayoi Dönemi’nden (MÖ 300 – MS 250) Kofun Dönemi’ne (MS 250- 538) geçti. 

Miras

Bilim insanları Himiko’nun kim olduğunu, nerede hüküm sürdüğünü ve efsanevi höyüğünün nerede olduğunu tartışmaya devam ediyorlar fakat bu üç konuda da herhangi bir mutabakata varamıyorlar[2]. Kadim kraliçe ayrıca daha geniş Japon kitlelerin ilgisini çekmeye devam ediyor ve Japon öğrencilerinin çoğunluğu için tarihte rahatlıkla en çok hatırlanan isim. Onun adına yapılan bölgesel güzellik yarışmalarıyla, onun görüntüsünün yer aldığı tarot kartlarıyla ve erotik bir karakterden kadın hükümdarlığının bir sembolüne uzanan çeşitli kisvelere sokulan mangalardaki başrolleriyle, Himiko efsanesi kesinlikle uzun bir süre daha yaşamaya devam edecek[3].

Çevirmenin film önerisi:

https://www.imdb.com/title/tt0071609/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1

Original article by Mark Cartwright / Ancient History Encyclopedia

https://www.ancient.eu/Queen_Himiko/

Kaynaklar

Ebrey, P.B. Pre-Modern East Asia. (Cengage Learning, 2008).

Edwards, W., “In Pursuit of Himiko. Postwar Archaeology and the Location of Yamatai,” Monumenta Nipponica Vol. 51, No. 1 (Spring, 1996): 53-79.

Henshall, K. Historical Dictionary of Japan to 1945. (Scarecrow Press, 2013).

Sansom, G. A History of Japan to 1334. (Stanford University Press, 1958).

Redaksiyon: Arman Tekin


[1] İleri okuma için: Akbay, O. H. (2014), Kojiki Japon Mitolojisine Bir Yolculuk, Çizgi Kitabevi, Konya. (r.n.)

[2] https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/5419986/Tomb-of-legendary-Japanese-Queen-Himiko-found.html (r.n.)

[3] Tomb Raider (2018) filminde Himiko’nun mezarı özellikle işleniyor. (r.n.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir