Psişik İşler | Batıl İnançlar Kurumlarımızın Gelişimini Nasıl Etkiledi?

Yazar: Serkan Alpkaya

George James Frazer, Psişik İşler, Pinhan Yayınları, çev. İsmail Hakkı Yılmaz

George James Frazer sosyal antropolog, halkbilimci ve günümüz antropolojisinin kurucularından sayılır. Frazer’in en ünlü eseri Altın Dal isimli kitabında (YKY, 2017, çev. Mehmet H. Doğan), büyü düşüncesi ve dini düşünce arasındaki benzerlikleri ve gelişimini detaylı bir şekilde anlatmaktadır.

 

Mantıksal bir temele dayanmayan inanç ve davranışlara “Batıl İnanç” denir. Bu temelsiz inanç ve davranışların sadece kötü yanlarını gördüğümüz kanısından yola çıkan Frazer, “belli ırklarda ve evrimin belli aşamalarında” hepimizin ya da çoğumuzun yararlı olduğuna inandığımız bazı toplumsal kurumların kısmen batıl inanca dayandığını örneklerle kanıtlamayı ya da en azından bunun mümkün olabileceğini göstermek hedefiyle bu çalışmasını kaleme almıştır (s.11). Yararlı ya da yararsız, bahsi geçen konuların batıl inanç konusunda temelini görmek, sorgulayabilmek açısından oldukça nitelikli bir kitap. Frazer, giriş kısmının sonunda küçük bir uyarıda bulunmaktadır: “Tamamen batıl inanca yani gerçek-dışılığa dayanan hiçbir kurum kalıcı olamaz.” Burada günümüze kadar uzanan kurumların istikrarını sadece batıl inançla açıklamanın doğru olmadığını vurgulamaya çalışmaktadır.

Frazer, batıl inançların kurumlarımızın gelişimini nasıl etkilediğini dört alt başlık altında incelemektedir. Bunlar: “Yönetim”, “Özel Mülkiyet”, “Evlilik” ve “İnsan Yaşamına Saygı” şeklindedir. Tüm bu alt başlıkların temeli ise aynıdır: İnsan, canlılar arasında en fazla saçmalayandır ve tüm bu saçmalamalarına rağmen devamlı olarak varolagelmiş ve de “ileriye” gidebilmiştir.

Saçmalıktan evrensel kaidelere dönüşen batıl inançlara dair ince ama dopdulu bir kitap.

Önerdiğimiz Diğer Kitaplar İçin: http://gorgondergisi.org/category/gorgon-kitapligi/

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir